Kwintet van doedelzakkers

Kwintet van doedelzakkers

Zaterdag tussen 15.00 uur en 16.30 uur en zondag tussen 12.00 uur en 13.30 uur kun je zomaar een kwintet van doedelzakkers tegenkomen. Volg je oren en je vindt ze vanzelf.

Datum:

Zaterdag 7 juli 15.00 – 16.30 uur
Zondag 8 juli 12.00 -13.30 uur

Kosten: Gratis

Locatie: Zandvoort centrum

Terug naar het programma

Doedelzak: lopen drukken en blazen tegelijk

Het lijkt tegenstrijdig. Een muziekinstrument bespelen en tegelijk gehoorbeschermers dragen. Het móet als je doedelzak speelt tussen vier muren. Het karakteristieke doedelzakgeluid klinkt lieflijk maar het blaasinstrument produceert 107 decibellen. Bij 80 krijg je al een gehoorbeschadiging. Wat is de geschiedenis van de doedelzak en hoe werkt het bijzondere instrument dat tijdens het British Festival op verschillende plekken te horen is? Je mag zelfs proberen om erop te spelen.

En dat is geen makkie. Er zijn mensen die na acht jaar oefenen er nog steeds niet in slagen om er een goed geluid uit te krijgen. Alexandra Arriëns (67) is één van de beste doedelzakspelers van Nederland. Zij ontdekte het instrument tijdens een reis door Schotland, het geboorteland van haar moeder, een echte McKay.

Buiten in een klein havenstadje stond een doedelzakband te spelen. Het geluid raakte haar tot op het bot.

Het viel haar op met hoeveel ernst en toewijding er gespeeld werd. Geen wonder want de doedelzak werd vroeger door strijdende partijen ingezet. Als twee clans elkaar bevochten hadden ze ieder achter een heuveltje een doedelzakgroep staan. Wie het beste speelde joeg de tegenpartij de meeste angst aan.

Vaak wordt gedacht dat het een typisch Schots instrument is, maar vermoedelijk is de doedelzak 2000 voor Christus in de regio India, Pakistan en Iran ontstaan en vervolgens door de tochten van Alexander de Grote naar het westen gebracht. In Schotland is het onderdeel van de cultuur geworden, maar ook in Duitsland, Ierland, Servië en Albanië wordt de doedelzak veel bespeeld.

Het is fysiek zwaar. Je loopt, drukt en blaast tegelijk, weet Alexandra Arriëns. De zak moet je vol lucht zien te houden anders stopt de muziek. Een doedelzak bestaat uit een zak van leer waar pijpen van verschillende lengte doorheen steken. De zak met lucht erin wordt onder de arm gehouden en in elkaar gedrukt. Op één pijp (de chanter) speel je de melodie, terwijl de drie andere pijpen steeds dezelfde toon voortbrengen. Via een mondpijp blaast de speler lucht in de zak. Rietbladen maken het geluid met lucht uit de zak en niet direct uit de mond. Daarom kan een doedelzakspeler tijdens het spelen ademhalen en toch een onafgebroken geluid laten horen.

Klinkt best ingewikkeld allemaal. Maar Alexandra Arriëns had het binnen een jaar onder de knie. Het instrument klinkt al snel vals als je de loeiende pijpen niet goed op druk kunt houden. Probeer het zelf tijdens de gratis workshop bij het Wapen van Zandvoort. Of geniet van de verschillende bands die het hele weekend in het dorp te zien en horen zijn.